ඊයේ හඳුන්වා දුන් iPhone Duo දුරකථනයත් සමඟ නම්‍යශීලී smart ජංගම දුරකථන (Foldable Smartphones) පිළිබඳ කතාබහ නැවතත් සමාජයේ අවධානයට ලක්ව තිබෙනවා, මීට දශකයකට පමණ පෙර මෙය හුදෙක් අනාගතවාදී සංකල්පයක් වූ අතර. අද වන විට නැමිය හැකි smart ජංගම දුරකථන වෙළඳපොලේ සුලභ දසුනක් බවට පත්ව ඇතත්, මීට දශකයකට පමණ පෙර එය හුදෙක් විද්‍යා ප්‍රබන්ධයක් පමණක් විය. ලොව ප්‍රථම නැමිය හැකි දුරකථනය කුමක්දැයි ඇසුවහොත් බොහෝ දෙනෙකුගේ පිළිතුර වන්නේ Samsung යන්නයි. නමුත් සැබෑවටම ලොව ප්‍රථම වාණිජ මට්ටමේ foldable දුරකථනය නිර්මාණය කළේ ඒ කිසිවෙකුත් නොවේ.

මෙම foldable තාක්ෂණයේ අඩිතාලම වන්නේ Apple සමාගමේ 2011 පේටන්ට් බලපත්‍රයයි.
2011 වසරේ ජූලි මාසයේදී Apple සමාගම විසින් US8787016B2 දරණ පේටන්ට් බලපත්‍රය (Flexible display devices හෙවත් නම්‍යශීලී තිර සහිත උපාංග) සඳහා ඉල්ලුම් කරන ලදී.

මෙහි,
▫️නම්‍යශීලී OLED තිරයක් (flexible OLED display) සහ එය ආරක්ෂිතව නැමිය හැකි hinge යාන්ත්‍රණයක් පිළිබඳව මූලික සැලසුම් ඇතුළත් විය.

▫️ඉදිරියට මෙන්ම පිටුපසටද (front-to-front සහ back-to-back) නැමිය හැකි ආකාරයේ තිර තාක්ෂණයක් ගැන මෙහි විස්තර කර තිබුණි.

මෙම පේටන්ට් බලපත්‍රය කෙතරම් වැදගත් ද යත්, පසුකාලීනව Samsung සහ LG වැනි සමාගම් පවා තම නැමිය හැකි දුරකථන තාක්ෂණයන් දියුණු කිරීමේදී මෙම Apple පේටන්ට් බලපත්‍රය සිය ගණනක් වාරයක් උපුටා දක්වා (citations) ඇත.

සැබෑ ලෙසම නැමිය හැකි තිරයක් සහිත දුරකථනයක් නිර්මාණය කිරීමට පෙර, විවිධ සමාගම් මේ හා සමාන සංකල්ප ඔස්සේ අත්හදා බැලීම් සිදු කළේය.

▫️Nokia Morph (2008): මෙය Nokia සමාගම විසින් නැනෝ තාක්ෂණය යොදාගනිමින් ඉදිරිපත් කළ නැමිය හැකි දුරකථන සංකල්පයකි (concept). මෙය කිසිදා වෙළඳපොළට නිකුත් නොවුණත්, අනාගතයේ පැමිණෙන තාක්ෂණය පිළිබඳව ඉඟියක් ලබා දුන්නේය.

▫️Kyocera Echo (2011): මෙය ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් දුරකථනයක් වූ අතර, මෙහි තිර දෙකක් මධ්‍යයේ ඇති hinge එකක් මඟින් සම්බන්ධ කර තිබුණි. එය එකම තිරයක් ලෙස ක්‍රියා කළත්, මැදින් ඇති වූ බෙදුම් රේඛාව හේතුවෙන් එය සැබෑ foldable තිරයක් ලෙස සැලකිය නොහැකි විය.

▫️ලොව ප්‍රථම නැමිය හැකි දුරකථනය: Royole FlexPai (2018)

තාක්‍ෂණික දැවැන්තයින් තිරය නැමිය හැකි දුරකථන පිළිබඳව රහසිගතව පර්යේෂණ සහ පේටන්ට් ලබා ගනිමින් සිටියදී, Royole නම් එතරම් ප්‍රසිද්ධ නොවන චීන සමාගමක් ලොවම පුදුමයට පත් කරමින් 2018 වසරේ අගභාගයේදී ලොව ප්‍රථම foldable ස්මාර්ට්ෆෝන් එක වෙළඳපොළට නිකුත් කළේය.
Royole FlexPai හි තිරය නිර්මාණය කර තිබුණේ පිටතට නැමෙන (outward-folding) ආකාරයටයි. එනම් දුරකථනය වසා ඇති විට තිරය සම්පූර්ණයෙන්ම පිටතින් පිහිටියේය. මෙය තරමක් විශාල, බරින් වැඩි මෙන්ම මෘදුකාංග (software) ගැටළු රැසක් තිබූ දුරකථනයක් බවට තාක්ෂණික විචාරකයින් මත පළ කළත්, එය ස්මාර්ට්ෆෝන් ඉතිහාසයේ නව යුගයක ආරම්භය සනිටුහන් කළේය.

▫️Samsung Galaxy Fold (2019)

බොහෝ කාලයක් තිස්සේ සිදු කළ පර්යේෂණ වලින් පසුව, Samsung සමාගම ඔවුන්ගේ පළමු foldable දුරකථනය වන Samsung Galaxy Fold දුරකථනය 2019 වසරේදී එළිදැක්වීය. මෙහි ගමන පහසු එකක් නොවීය. මුලින් 2019 අප්‍රේල් මාසයේදී මෙය නිකුත් කිරීමට සැලසුම් කර තිබුණත්, මූලික පරීක්ෂණ (review units) වලදී දින කිහිපයක් ඇතුළත තිරය කැඩී යාමේ ගැටළු රැසක් මතු විය. මේ හේතුවෙන් එහි hinge එක සහ තිරයේ ආරක්ෂාව තවදුරටත් වැඩි දියුණු කිරීමෙන් පසු සැප්තැම්බර් මාසයේදී නැවත නිකුත් කිරීමට Samsung සමාගමට සිදු විය.

▫️Clamshell දුරකථන වල පුනරාගමනය (2019)

පොතක් මෙන් නැමෙන (book-style) දුරකථන වලට අමතරව, සාමාන්‍ය ප්‍රමාණයේ දුරකථනයක් මැදින් නැමිය හැකි "clamshell" (flip) නිර්මාණ ද මේ කාලයේදී කරළියට පැමිණියේය.

▫️Motorola Razr (2019): පැරණි ජනප්‍රිය flip phone මාදිලියක් වූ Razr දුරකථනයේ හැඩය ගනිමින්, එය සම්පූර්ණ foldable තිරයක් සමඟින් නැවත හඳුන්වා දීමට Motorola සමාගම කටයුතු කළේය.

▫️Samsung Galaxy Z Flip (2020): Motorola සමාගමට දැඩි තරඟයක් ලබා දෙමින් Samsung සමාගම විසින් Z Flip මාදිලිය හඳුන්වා දුන් අතර, අද වන විට ලොව වැඩියෙන්ම අලෙවි වන foldable මාදිලිය බවට එය පත්ව ඇත.

අවසානයට 2011 වසරේදී Apple සමාගම ගොඩනැගූ පේටන්ට් අඩිතාලමින් පටන් ගෙන, Royole FlexPai මඟින් වෙළඳපොළට පැමිණි මෙම ගමන අද වන විට ඉතා වේගයෙන් දියුණු වී ඇත. වර්තමානය වන විට Google, OnePlus, Xiaomi වැනි සමාගම් රැසක් ද මෙම තාක්ෂණය තවදුරටත් ඉදිරියට ගෙන යමින් සිටී.

ඒ අනුව එම තාක්ෂණයට අඩි තාලම දැමූ Apple සමාගම වසර 15ට පසුව තම පළමු Flodable දුරකථනය ඊයේ නිකුත් කලේය.

flodable දුරකථනය ලොවට මුලින්ම හඳුන්වා දුන්නේ Samsung සමාගම බවට හිතාගෙන ඉන්න ඔයාගේ tech ඔස්තාර් යාලුවට පේන්න මේ post එක share කරන්න.